Header Ads

Khám phá ra hành tinh lớn nhất quay quanh hai ngôi sao

Các nhà thiên văn sử dụng kính viễn vọng không gian Kepler của NASA để khám phá và xác nhận sự tồn tại của một ngoại hành tinh mới, hành tinh Kepler-1647b. Đây là một hành tinh to lớn có quỹ đạo quay quanh hai ngôi sao, thay vì một ngôi sao.

Hình ảnh mô phỏng cho thấy hành tinh Kepler-1647b quay xung quanh hai ngôi sao chủ của nó. Tác giả đồ họa : Lynette Cook.
Hình ảnh mô phỏng cho thấy hành tinh Kepler-1647b quay xung quanh hai ngôi sao chủ của nó. Tác giả đồ họa : Lynette Cook.

Nếu bạn hướng nhìn về chòm sao Cygnus (Thiên nga), bạn sẽ thấy được hành tinh này. Tuy nhiên, nó quá mờ nhạt để có thể quan sát được bằng mắt thường. Nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Hàng không Vũ trụ Goddard của NASA ở Greenbelt, bang Maryland và Đại học San Diego ở California đã sử dụng kính Kepler để quan sát, nghiên cứu và xác nhận sự tồn tại của ngoại hành tinh Kepler-1647b.

Kepler-1647b nằm cách chúng ta 3700 năm ánh sáng với tuổi đời khoảng 4,4 tỷ năm, xấp xỉ tuổi của Trái Đất. Hai ngôi sao chủ của nó tương đương như Mặt Trời, trong khi nó thì có khối lượng và kích thước tương đương Sao Mộc.

Đây cũng là ngoại hành tinh quay quanh hai sao nằm xa sao chủ nhất. Tuy nằm xa sao chủ nhưng điều thú vị là nó nằm trong khu vực có khả năng tồn tại nước lỏng trên bề mặt, là yếu tố có thể phát triển sự sống. Nhưng vì đây là một hành tinh khí, nên điều dĩ nhiên là hành tinh không thể tổ chức được một dạng sống nào. Nếu hành tinh này có những vệ tinh đất đá, sự sống có khả năng cao tồn tại ở đó.

So sánh tương quan kích cỡ của Kepler-1647b so với những ngoại hành tinh quay xung quanh hai sao từng được khám phá trước đây. Tác giả đồ họa : Lynette Cook.
So sánh tương quan kích cỡ của Kepler-1647b so với những ngoại hành tinh quay xung quanh hai sao từng được khám phá trước đây. Tác giả đồ họa : Lynette Cook.

Việc tìm kiếm ngoại hành tinh quay quanh hai ngôi sao thì khó khăn hơn nhiều so với ngoại hành tinh quay quanh một ngôi sao. Các nhà thiên văn tìm ra ngoại hành tinh bằng cách quan sát nó đi ngang qua trước ngôi sao chủ của nó. Sự đi qua sao chủ của ngoại hành tinh quay quanh hai ngôi sao có thời gian không đồng đều.

Kepler-1647b mất 1107 ngày để quay quanh cặp sao chủ của nó, đây là thời gian lâu nhất trong quá trình xác nhận những ngoại hành tinh từ trước đến nay. Vì thế dù ngoại hành tinh này có kích thước to lớn, nhưng phải mất nhiều thời gian mới xác nhận được sự tồn tại của nó.

Đây không phải là lần đầu tìm ra hành tinh xoay quanh hai ngôi sao. Các nhà thiên văn tìm được nhiều hành tinh như thế này, và trong tiếng Anh có từ circumbinary planet nghĩa là hành tinh xoay quanh hai ngôi sao. Nhiều người còn gọi hành tinh kiểu này là Tatooine, là tên gọi hành tinh quê nhà của Luke Skywalker trong "Star Wars".

Phát hiện ra Kepler-1647b là một việc quan trọng, đây là phần nổi của tảng băng chìm, cho chúng ta xây dựng những lý thuyết dự đoán về mật độ tồn tại của các hành tinh kiểu thế này. Phát hiện này được công bố tại một buổi gặp mặt của Hội Thiên văn Mỹ ở San Diego, tác giả chính của nghiên cứu là Veselin Kostov, một tiến sĩ của NASA Goddard.