Header Ads

Sao Thủy đi qua Mặt Trời (Mercury Transit) chiều tối 9/5

Vào buổi chiều tối ngày 9 tháng 5 tới đây, những khu vực vùng núi phía bắc của Việt Nam sẽ quan sát được hiện tượng thiên văn hiếm gặp gọi là Sao Thủy đi qua Mặt Trời hay Mercury Transit. Hiện tượng này chỉ xảy ra 14 lần trong thế kỷ 21.

[Ftvh] Sao Thủy quá cảnh Mặt Trời (Mercury Transit) chiều tối 9/5.
Sao Thủy quá cảnh Mặt Trời (Mercury Transit) chiều tối 9/5.

Sự quá cảnh của Sao Thủy qua Mặt Trời hay Transit of Mercury across the Sun trong tiếng Anh, sẽ diễn ra khi Thủy Tinh đi qua giữa Mặt Trời và Trái Đất, lúc này khi quan sát từ Trái Đất, ta sẽ thấy Sao Thủy như là một dấu chấm đen nhỏ di chuyển qua phía trước bề mặt Mặt Trời.

Lần quá cảnh này RẤT KHÓ quan sát được ở Việt Nam. Lý do là vì ngày này Mặt Trời sẽ lặn đi vào 18:06 ở Sài Gòn và 18:24 ở Hà Nội, trong khi Sao Thủy bắt đầu đi vào đĩa Mặt Trời từ 18:12. Tức là ở miền nam sẽ không thể quan sát được, và ở các tỉnh nằm xa về phía bắc của Việt Nam sẽ quan sát được 12 phút ngắn ngủi khi Mặt Trời nằm rất thấp ở đường chân trời.

Nếu bạn ở những nơi nằm xa về phía bắc của Việt Nam, bạn hãy lên các núi, đồi hay tòa nhà cao tầng và nhìn về hướng tây để thấy được Mặt Trời sắp lặn, vì nếu quan sát ở giữa thành phố bạn sẽ rất có thấy được. Bạn hãy quan sát qua các thiết bị lọc hoặc qua ống nhòm, kính thiên văn có màng lọc, không được quan sát qua ống nhòm hay kính thiên văn chưa có màng lọc.

Quỹ đạo của Sao Thủy nghiêng 7 độ so với quỹ đạo của Trái Đất, nên quỹ đạo của hai hành tinh này sẽ cắt nhau tại hai điểm. Trong mỗi vòng quay quanh Mặt Trời thì Sao Thủy đều cắt qua hai điểm này, nhưng để hiện tượng xảy ra thì Mặt Trời - Sao Thủy - Trái Đất phải xếp (gần) thẳng hàng nhau nữa.

Hiện tượng này rất hiếm gặp, chỉ 14 lần trong thế kỷ 21. Tuy nhiên hiện tượng Quá cảnh của Sao Kim còn hiếm gặp hơn, do quỹ đạo của Sao Kim có chu kỳ dài hơn Sao Thủy. Sự quá cảnh của Sao Kim chỉ xảy ra 2 lần vào thế kỷ này là năm 2004 và 2012, lần tiếp theo là 2117, trong khi sự quá cảnh của Sao Thủy xảy ra vào các năm 2003, 2006, 2016, 2019, 2032, 2039, 2049, 2052, 2062, 2065, 2078, 2085, 2095 và 2098 - tất cả đều xảy ra vào tháng 5 hoặc tháng 11.

Lần tiếp theo của hiện tượng này xảy ra vào năm 2019 nhưng ở Việt Nam không quan sát được, và lần tiếp đó nữa là vào tháng 11 năm 2032 cả nước Việt Nam sẽ quan sát được.