Phát hiện ba hành tinh có khả năng tồn tại sự sống

Các nhà thiên văn học ở Đài Quan sát La Silla của ESO tại Chile đã phát hiện ra ba hành tinh có kích thước và nhiệt độ tương tự Trái Đất và Sao Kim, quay xung quanh một sao lùn cực lạnh và cách chúng ta chỉ 40 năm ánh sáng.

Hình ảnh minh họa của họa sĩ về góc nhìn hướng về ngôi sao TRAPPIST-1 và hành tinh gần hơn từ hành tinh xa nhất trong ba hành tinh vừa được phát hiện. Credit : ESO/M. Kornmesser.
Hình ảnh minh họa của họa sĩ về góc nhìn hướng về ngôi sao TRAPPIST-1 và hành tinh gần hơn từ hành tinh xa nhất trong ba hành tinh vừa được phát hiện. Credit : ESO/M. Kornmesser. Bấm vào hình để xem cỡ lớn.

Việc tìm kiếm các hành tinh giống Trái Đất bên ngoài hệ Mặt Trời đã được thực hiện từ lâu, chúng ta sử dụng những kỹ thuật tiên tiến để phân tích các khu vực có khả năng như thế. Hàng trăm hành tinh đất đá đã được tìm thấy trong suốt những năm qua, trong đó có những hành tinh ở đúng khoảng cách thích hợp để tồn tại nước lỏng so với ngôi sao chủ của nó. Phát hiện mới nhất này được thực hiện qua kính thiên văn TRAPPIST có đường kính 60 cm ở Đài Quan sát La Silla của ESO (Đài Quan sát của Châu Âu tại bán cầu nam).

Ba hành tinh này quay quanh ngôi sao 2MASS J23062928-0502285, hay tên khác là TRAPPIST-1, là một sao lùn đỏ cực lạnh và mờ nhạt. Ngôi sao này nhỏ hơn khoảng 1 phần 10 và mờ hơn khoảng 2000 lần so với Mặt Trời, và nó chỉ lớn hơn Sao Mộc một tí. Ngôi sao này nằm trong chòm sao Aquarius, bây giờ nó là ngôi sao xa thứ 37 được biết có sở hữu hành tinh của riêng mình.

Những ngôi sao kiểu này được gọi là sao lùn loại M, giống Mặt Trời nhưng mờ nhạt hơn, ít sáng hơn và khối lượng nhỏ hơn. Chúng tồn tại rất nhiều trong Ngân Hà, chúng rất mờ nhạt nên bạn không thể quan sát được bằng mắt thường.

Để phát hiện ra các hành tinh của một ngôi sao xa xôi, các nhà thiên văn học quan sát nó qua ánh sáng cận hồng ngoại - một dạng bức xạ có bước sóng dài hơn ánh sáng nhìn thấy được của mắt người - rồi theo dõi sự thay đổi ánh sáng của ngôi sao đó. Nếu một hành tinh chuyển động quanh ngôi sao, sẽ có lúc chúng che đi ngôi sao đó khi nhìn từ Trái Đất, lúc đó độ sáng của ngôi sao sẽ giảm bớt.

Bằng phương pháp này, các nhà thiên văn phát hiện ra được ngôi sao TRAPPIST-1 từ tháng 9 năm 2015, và cho đến hôm nay họ đã suy ra được sự hiện diện của ba hành tinh với kích cỡ tương đương Trái Đất quay xung quanh sao chủ với quỹ đạo chỉ từ 1,5 ngày đến 73 ngày là hoàn thành một vòng quanh sao chủ.

Để có được một chu kỳ quỹ đạo ngắn như vậy, chắc hẳn các hành tinh này phải nằm gần ngôi sao chủ của nó, gần hơn từ 1 phần 100 đến 1 phần 10 so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời - khoảng này gần hơn khoảng cách từ Sao Thủy đến Mặt Trời. Nếu TRAPPIST-1 là một ngôi sao như Mặt Trời của chúng ta, thì các hành tinh sẽ bị bốc cháy, nhưng vì nó là một sao lùn cực lạnh, nên các hành tinh của nó ở trong vùng có khả năng tồn tại sự sống.

Hình ảnh minh họa của họa sĩ về ba ngoại hành tinh mới được phát hiện quay xung quanh ngôi sao lùn cực lạnh TRAPPIST-1. Credit: ESO/M. Kornmesser/N. Risinger.
Hình ảnh minh họa của họa sĩ về ba ngoại hành tinh mới được phát hiện quay xung quanh ngôi sao lùn cực lạnh TRAPPIST-1. Credit: ESO/M. Kornmesser/N. Risinger.

Hai hành tinh bên trong cùng của sao TRAPPIST-1 nhận được nhiều năng lượng từ sao chủ gấp hai và bốn lần so với chúng ta lượng năng lượng từ Mặt Trời mà Trái Đất nhận được, nước lỏng trên hai hành tinh này có thể đã bốc hơi như Sao Kim của chúng ta. Nhưng hành tinh thứ ba ở ngoài cùng, nhận được từ 20% tới 100% năng lượng từ ngôi sao chủ, vì thế khoảng cách của nó là rất thích hợp để có thể tồn tại nước lỏng trên bề mặt của nó, và đây là một hành tinh giống Trái Đất.

Các quan sát từ kính TRAPPIST không thể nói cho chúng ta biết nhiều chi tiết hơn về các hành tinh này, nhưng Kính Viễn vọng Không gian James Webb sẽ kể cho chúng ta rõ hơn khi nó được phóng lên vũ trụ vào năm 2018. Chiếc kính viễn vọng tân tiến này sẽ thay thế Kính Viễn vọng Không gian Hubble để nhạy cảm hơn và phát hiện được những chi tiết rất nhỏ về các thiên thể xa xôi.

Nhóm khoa học gia ở TRAPPIST sẽ tiếp tục bắt đầu tìm kiếm những hành tinh khác giống Trái Đất và quay xung quanh những ngôi sao lùn mát mẻ. Chương trình này sẽ theo dõi 500 ngôi sao lùn cực lạnh bằng kính viễn vọng đường kính 1 mét ở Cerro Paranal, Chile. Những trang thiết bị cho dự án tiếp theo đã được hoàn thành và đang sẵn sàng tìm thêm những thế giới mới xung quanh những ngôi sao nhỏ nhất.

Phát hiện được công bố bởi Adam Burgasser, Giáo sư Vật lý ở Đại học California, được đăng tải trực tuyến trên The Conversation.

Phát hiện ba hành tinh có khả năng tồn tại sự sống Phát hiện ba hành tinh có khả năng tồn tại sự sống Reviewed by Quang Niên on 5/03/2016 10:00:00 CH Rating: 5