Header Ads

Betelgeuse - Ngôi sao đỏ cam sắp phát nổ của chàng Thợ săn

Một trong những chòm sao nổi bật nhất trên bầu trời chính là chòm sao Orion - chàng Thợ săn. Chòm sao này sở hữu nhiều tinh vân thú vị dành cho bạn quan sát, nó có ba ngôi sao thẳng hàng dễ nhận biết. Và nó có hai trong số những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, trong đó có sao Betelgeuse màu đỏ cam, được cho là sẽ trở thành một vụ nổ siêu tân tinh trong tương lai.

Thợ săn mùa xuân. Tác giả : Bill Dickinson. Tải hình về.

Betelgeuse là một ngôi sao đỏ cam khổng lồ sáng rực rỡ cách chúng ta khoảng 642 năm ánh sáng trong chòm sao Orion (Thợ săn). Việc xác định khoảng cách của các ngôi sao là một vấn đề gây tranh cãi trong các nhà thiên văn học, đặc biệt là với những ngôi sao khổng lồ đỏ, những con số khác nhau thường xuyên được đưa ra và được cập nhật. Nó là sao sáng thứ 2 của chòm sao Orion và là sao sáng thứ 9 trên bầu trời.

Vì nó to lớn nên nó sử dụng năng lượng rất nhiều, cho nên đến một ngày, nó sẽ cạn kiệt hết năng lượng bên trong lõi của nó, nó sẽ tự sụp đổ vào bên trong và trở thành một vụ nổ siêu tân tinh trong tương lai. Nếu vụ nổ này xảy ra, bạn sẽ thấy nó sáng như trăng rằm trên bầu trời trong nhiều tuần hoặc vài tháng. Có thể vụ nổ này đã xảy ra rồi, nhưng ánh sáng từ vụ nổ đó vẫn chưa tới Trái Đất, nên ta vẫn chưa quan sát được.

Chúng ta không biết được khi nào sẽ quan sát được vụ nổ này, vì ta vẫn chưa biết được chính xác khoảng cách từ Trái Đất tới sao Betelgeuse, nên ta không biết được khoảng thời gian của ánh sáng đi từ vụ nổ đến Trái Đất.




Nó có khả năng trở thành Mặt Trời thứ hai trên bầu trời không ? Câu trả lời là không. Có nhiều lời đồn cho rằng nó sẽ sáng tới nỗi quan sát được vào ban ngày và trở thành Mặt Trời thứ hai trên bầu trời. Lời đồn này được phát đi chung với sự kiện 'Tận thế năm 2012'. Nhưng thực tế, nó sẽ phát sáng và sáng lung linh như các ngôi sao bình thường trên bầu trời, nó không đủ sáng và đủ gần để tỏa sáng như Mặt Trời vào ban ngày.

Vụ nổ siêu tân tinh của sao Betelgeuse có thể ảnh hưởng tới cuộc sống của loài người trên Trái Đất không ? Câu trả lời cũng là không. Lý do là vì chúng ta ở cách xa nó quá. Theo lý thuyết của Vật lý thiên văn, Trái Đất nếu ở trong vòng bán kính 50 năm ánh sáng so với vụ nổ siêu tân tinh thì mới có thể bị ảnh hưởng. Sao Betelgeuse ở cách Trái Đất gấp hơn 12 lần khoảng cách này.

Làm thế nào để quan sát sao Betelgeuse trên bầu trời ? Thật dễ dàng để quan sát sao Betelgeuse và chòm sao Orion trên bầu trời đêm mùa đông từ tháng 12 tới hết tháng 2, lúc này bạn sẽ quan sát được chòm sao Orion với ba ngôi sao thẳng hàng nổi tiếng nằm ở bầu trời hướng đông khi màn đêm buông xuống.

Từ ba ngôi sao thẳng hàng đó, bạn kéo về hai phía ngược nhau, sẽ gặp được sao Betelgeuse màu đỏ cam, và hướng còn lại kia là sao Rigel màu xanh trắng.

Rigel được tượng trưng cho chân trái của chàng thợ săn, nó là một ngôi sao siêu khổng lồ trắng-xanh cách chúng ta khoảng 800 năm ánh sáng, nếu như sao Rigel ở khoảng cách bằng với khoảng cách của ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm Sirius là 8,6 năm ánh sáng thì nó sẽ sáng rạng rỡ hơn Kim Tinh gấp nhiều lần.

Trong khi đó, Betelgeuse là một ngôi sao siêu khổng lồ đỏ được tượng trưng cho vai phải của thợ săn Orion. Nếu thay thế chỗ của Mặt Trời trong hệ Mặt Trời bằng ngôi sao Betelgeuse, thì bề mặt lớp ngoài cùng của ngôi sao này sẽ vươn tới gần quỹ đạo của Mộc Tinh.

Ngay tối nay, bạn hãy ra ngoài trời để quan sát chòm sao Orion và sao Betelgeuse nhé. Biết đâu tối nay bạn sẽ quan sát được Vụ nổ siêu tân tinh mang tên Betelgeuse thì sao nhỉ.