Header Ads

Tinh vân Hoa hồng chào mừng ngày Quốc tế phụ nữ

Nhân dịp ngày Quốc tế Phụ nữ 8 tháng 3, Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay xin được giới thiệu và gởi tới chị em yêu thích bầu trời đêm cùng các bạn một bông hoa hồng khổng lồ từ vũ trụ.

Tinh vân Hoa hồng hay Tinh vân Mân Khôi có tên tiếng Anh là Rosette Nebula, là một khu vực rộng lớn nằm gần điểm cuối của đám mây phân tử lớn của dải Ngân Hà thuộc khu vực chòm sao Monoceros (Ngựa một sừng). Bạn cũng có thể dễ dàng thấy được cụm sao mở NGC 2244 (hay còn được gọi là Caldwell 50) nằm ở "nhụy của bông hồng" này. Các ngôi sao trong cụm được hình thành nên từ vật chất của tinh vân.

Cụm sao NGC 2244 và Tinh vân Bông hồng. Tác giả : Andreas Fink.
Cụm sao NGC 2244 và Tinh vân Bông hồng. Tác giả : Andreas Fink.

Bông hồng này cùng phần nhụy lấp lánh của nó cách địa cầu chúng ta 5200 năm ánh sáng và chúng trải rộng 130 năm ánh sáng trong không gian. Các bức xạ từ những ngôi sao trẻ trong cụm tác dụng với những phân tử vật chất trong tinh vân khiến chúng phát xạ lại và trở nên hình dạng như chúng ta thấy. Khối lượng của tinh vân này được ước tính gấp khoảng 10 ngàn lần khối lượng của Mặt Trời.

Tinh vân này có độ sáng biểu kiến là +9,0 trong khi cụm sao NGC 2244 thì có độ sáng biểu kiến là +4,8, nên bạn có thể quan sát được NGC 2244 khá tốt qua kính thiên văn nhỏ nhưng tinh vân bao xung quanh nó thì khó phát hiện một cách trực quan hơn, phải quan sát qua kính thiên văn có phóng đại. Bạn phải ở nơi thật tối và thời tiết thật tốt để quan sát được nó. Bạn không thể thấy được màu đỏ của nó khi quan sát trực tiếp bằng mắt thường, mà phải chụp hình lại mới thấy được màu đỏ này.

Tinh vân này được phát hiện từng phần vì nó khó quan sát được thậm chí là qua kính thiên văn lớn. Nhà thiên văn học người Anh tên John Herschel phát hiện NGC 2239 sau đó nhà thiên văn học người Đức tên Albert Marth phát hiện ra NGC 2238, rồi sau cùng là nhà thiên văn học người Mỹ tên Lewis Swift lần đầu tiên quan sát NGC 2237 và NGC 2246. Cả bốn thiên thể vừa kể và nhụy bông NGC 2244 đều là những phần nằm trong khu vực tinh vân này.

NGC 2244 được phát hiện bởi John Flamsteed là nhà thiên văn học người Anh vào năm 1690. Ông ta cũng không quan sát được tinh vân mà chỉ quan sát được cụm sao này, và mãi lâu sau đó ông mới tìm ra được tinh vân đang bao quanh bên ngoài cụm sao mà ông phát hiện. Ngôi sao sáng nhứt của cụm sao NGC 2244 thì chói lọi hơn 400 ngàn lần và nặng hơn cỡ 50 lần so với Mặt Trời của chúng ta.

Tinh vân và cụm sao này nằm ở khu vực ít sao sáng nếu bạn quan sát gần, nhưng khi nhìn toàn thể bầu trời đêm ở hướng này thì bạn sẽ thấy được rằng nó nằm gần sao Betelgeuse của chòm sao Orion (Thợ săn) và sao Sirius của chòm sao Canis Major (Chú chó lớn) cùng Procyon của chòm sao Canis Minor (Chú chó nhỏ).

Trong tháng ba này, chòm sao Monoceros sẽ nằm cao gần thiên đỉnh ở bầu trời hướng đông khi màn đêm vừa buông xuống và nó sẽ lặn đi ở chân trời hướng tây sau nửa đêm. Đây là chòm sao của bầu trời đêm mùa đông nên bạn có thể quan sát nó một cách thuận lợi vào cuối tháng 1 hằng năm khi nó nằm trên bầu trời suốt cả đêm.

Nhân dịp chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ ngày 8 tháng 3, Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay xin được gởi lời chúc ngọt ngào nhứt tới chị em có một ngày nghỉ Chủ nhựt thư giãn thoải mái, vui vẻ, hạnh phúc bên bạn bè, những người thân và đặc biệt là bên người đờn ông của mình, luôn tươi trẻ như những đóa hoa và có nhiều thành công, niềm vui trong công việc, cuộc sống và trong mái ấm của mình.

+Anh Tuấn Nguyễn tham khảo Wikipedia English, Constellation Guide