Bầu trời trong tuần từ 18/1 tới 24/1/2015

Hãy cùng quan sát bầu trời tuần lễ thứ tư của tháng 1 năm 2015 với những thiên thể sáng chói cùng những kỳ quan huyền ảo của bầu trời đêm bạn nhé. Tuần này bạn sẽ quan sát được cụm sao NGC 2451, M50 và M41 ở thời điểm quan sát tốt, chòm sao Monoceros tượng trưng bởi con ngựa một sừng trong truyện cổ tích, hành tinh Hỏa cùng hành tinh Kim và trăng non đầu tháng trên bầu trời hướng tây sau hoàng hôn.

Bầu trời trong tuần từ 18/1 tới 24/1/2015
Bầu trời trong tuần từ 18/1 tới 24/1/2015

Chủ nhật, 18/1/2015.
NGC 2451 ở thời điểm thích hợp cho bạn quan sát nó. Đây là một cụm sao mở trong chòm sao Puppis (Đuôi thuyền) được phát hiện bởi Giovanni Battista Hodierna vào năm 1654. Năm 1994, nó được công nhận là hai cụm sao mở nằm trong cùng một tầm nhìn khi quan sát từ địa cầu, và điều này đã được xác nhận vào năm 1996. Và như vậy, hai cụm sao này được đặt tên là NGC 2451 A và NGC 2451 B, chúng lần lượt cách Trái Đất ở khoảng cách 642,5 năm ánh sáng và 1167,6 năm ánh sáng.

Minh họa bầu trời hướng đông nam lúc 8 giờ tối ngày 18 tháng 1 năm 2015.
Minh họa bầu trời hướng đông nam lúc 8 giờ tối ngày 18 tháng 1 năm 2015.

Tối ngày 18 tháng 1, nó sẽ mọc lên bầu trời hướng đông nam từ 8 giờ 40 phút rồi sẽ nằm cao 31° so với chân trời hướng nam vào lúc gần nửa đêm rồi lặn dần ở bầu trời tây nam cho tới 3 giờ 10 phút sáng hôm sau. Nó có độ sáng biểu kiến là +2,8, cho nên bạn có thể quan sát nó bằng mắt thường, nhưng bạn nên quan sát nó qua ống dòm nhỏ hoặc kính thiên văn để thấy rõ ràng hơn.

Bạn có thể bắt gặp nó bằng cách nối hai ngôi sao Pi Pup và Naos của chòm sao Puppis lại, đoạn thằng nối đó chia chòm sao ra gần như là hai phần bằng nhau, rồi bạn đi từ sao Naos lên 1/3 đoạn thẳng và hướng về bên trái chút xíu, đó là NGC 2451.

Thứ hai, 19/1/2015.
Hãy quan sát chòm sao Monoceros (Ngựa một sừng) trên bầu trời những ngày cuối tháng 1 này. Để quan sát được chòm sao này thì bạn cần một bầu trời thật tối và tối ngày 19 thì thích hợp cho điều kiện này, vì ngày 20 tháng 1 là Mặt Trăng sẽ đạt pha trăng mới, tức là không có Mặt Trăng vào ban đêm.

Minh họa bầu trời hướng đông lúc 7 giờ tối ngày 19 tháng 1 năm 2015.
Minh họa bầu trời hướng đông lúc 7 giờ tối ngày 19 tháng 1 năm 2015.

Chòm sao Ngựa một sừng thì dễ tìm kiếm, nó được bao xung quanh bởi những ngôi sao sáng như Betelgeuse, Rigel của chòm sao Oron (Thợ săn), Sirius của chòm sao Canis Major (Chú chó lớn) và Procyon của chòm sao Canis Minor (Chú chó nhỏ), và còn có hành tinh Mộc nữa. Ba ngôi sao Betelgeuse, Sirius và Procyon tạo nên một hình tam giác mà còn được gọi là Tam giác mùa đông, phần đầu của con ngựa một sừng trong truyện cổ tích này thuộc vào khu vực của Tam giác mùa đông.

Thứ ba, 20/1/2015.
Mặt Trăng sẽ đạt pha trăng mới tháng Chạp năm Giáp Ngọ vào lúc 8 giờ 15 phút tối ngày 20 tháng 1, đây là ngày đầu tiên của tháng cuối cùng của năm Giáp Ngọ. Pha trăng mới tức là bạn sẽ không thấy được Mặt Trăng trong suốt đêm nay, như vậy bạn có thể dễ dàng quan sát được nhiều thiên thể thú vị mà những đêm có trăng bạn không quan sát được.

Như Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay đã giới thiệu cho bạn chòm sao Monoceros (Ngựa một sừng) vào ngày hôm qua, thì hôm nay bạn hãy quan sát những thiên thể trong chòm sao này. Phần nửa trên của chòm sao Monoceros thì có dải Ngân Hà đi qua, cho nên nó sẽ có nhiều thiên thể thú vị dành cho bạn quan sát qua ống dòm hay kính thiên văn. Hãy quan sát cụm sao mở M50, cụm sao này có khoảng 100 ngôi sao trải rộng khoảng 10 năm ánh sáng trong không gian, và tất cả chúng cách địa cầu của chúng ta khoảng 3 ngàn năm ánh sáng. Bạn hãy lấy đoạn thẳng nối nối từ sao Procyon tới sao Sirius, cụm sao M50 sẽ nằm gần trung điểm của đoạn thẳng này.

Thứ tư, 21/1/2015.
Hành tinh Hỏa sẽ nằm cao hơn hành tinh Kim khoảng 15°, và hành tinh Kim thì cao khoảng 15° so với chân trời hướng tây vào sau 6 giờ chiều ngày 21 tháng 1, cả hai sẽ thấp hơn 5° vào 6 giờ rưỡi và hành tinh Kim sẽ lặn đi mất sau 7 giờ tối trong khi hành tinh Hỏa là sau 8 giờ tối.

Minh họa bầu trời hướng tây lúc 6 giờ chiều ngày 21 tháng 1 năm 2015.
Minh họa bầu trời hướng tây lúc 6 giờ chiều ngày 21 tháng 1 năm 2015.

Hành tinh Kim sẽ dần lên cao hơn trên bầu trời cho tới ngày 7 tháng 6 năm nay, nó sẽ nằm xa nhất về phía đông và tỏa sáng với độ sáng biểu kiến là -5,0, hành tinh Kim sẽ ở vị trí tốt để quan sát. Bạn hãy quan sát nó thấp gần chân trời hướng tây sau hoàng hôn cho tới sau 9 giờ tối trong chòm sao Cancer (Con cua).

Thứ năm, 22/1/2015.
Hãy quan sát cụm sao mở M41 hay còn gọi là NGC 2287 trong chòm sao Canis Major (Chú chó lớn) vì nó đang ở thời điểm thích hợp để quan sát. Cụm sao này được phát hiện bởi Giovanni Batista Hodierna vào năm 1654 và có thể nó đã được nhắc tới bởi nhà bác học Aristoteles người Hy Lạp vào năm 325 TCN. Cụm sao này chứa khoảng 100 ngôi sao và còn bao gồm những ngôi sao khổng lồ đỏ, ngôi sao sáng nhất của nó với độ sáng biểu kiến là +6,3 nằm gần trung tâm của cụm sao, và hầu hết những ngôi sao còn lại đều là sao lùn trắng. Những ngôi sao trong cụm cách chúng ta khoảng 25 năm ánh sáng.

Minh họa bầu trời hướng đông nam lúc 8 giờ tối ngày 22 tháng 1 năm 2015.
Minh họa bầu trời hướng đông nam lúc 8 giờ tối ngày 22 tháng 1 năm 2015.

Cụm sao M41 cách 6 độ về hướng đông nam so với sao Sirius - ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm, nên bạn có thể dễ dàng quan sát nó qua ống dòm hay kính thiên văn. Nó có diện tích trải rộng gần bằng trăng rằm trên bầu trời. Bạn có thể ngước ống dòm từ sao Sirius xuống 6° về hướng đông nam để bắt gặp nó, nếu không thì bạn có thể nối một đoạn thẳng từ sao Sirius xuống sao Adhara rồi M41 sẽ cách sao Adhara khoảng 2/3 đoạn thẳng đó.

Thứ sáu, 23/1/2015.
Trăng non đầu tháng với lưỡi liềm mỏng sẽ giao hội với hành tinh Hỏa. Mặt Trăng sẽ cách hành tinh Hỏa khoảng 3° trên bầu trời hoàng hôn. Trăng non đầu tháng sẽ có độ sáng biểu kiến là -10,3 và hành tinh Thổ là +0,9 cùng nằm trong khu vực chòm sao Aquarius (Bảo Bình). Hãy quan sát hai thiên thể này ở bầu trời hướng đông từ khi hoàng hôn, cặp thiên thể sẽ lặn vào sau 8 giờ tối.

Minh họa bầu trời hướng tây lúc 6 giờ chiều ngày 23 tháng 1 năm 2015.
Minh họa bầu trời hướng tây lúc 6 giờ chiều ngày 23 tháng 1 năm 2015.

Thứ bảy, 24/1/2015.
Hành tinh Hỏa sẽ nằm giữa trăng non đầu tháng và hành tinh Kim, cả ba thiên thể sẽ thẳng hàng nhau trên bầu trời chiều ngày hôm nay. Bạn hãy quan sát chúng từ sau khi Mặt Trời lặn, và hành tinh Kim sẽ lặn sau 7 giờ tối, hành tinh Hỏa lặn sau 8 giờ tối và Mặt Trăng thì lặn sau 9 giờ tối.

Minh họa bầu trời hướng tây lúc 6 giờ chiều ngày 24 tháng 1 năm 2015.
Minh họa bầu trời hướng tây lúc 6 giờ chiều ngày 24 tháng 1 năm 2015.

Hành tinh Hỏa sẽ thấp dần trong khi hành tinh Kim sẽ cao dần trên bầu trời chiều tối ở hướng tây. Nhưng cả hành tinh Hỏa và hành tinh Kim sẽ dần trở lại bầu trời trước bình minh từ tháng 8.

Bầu trời trong tuần từ 18/1 tới 24/1/2015 Bầu trời trong tuần từ 18/1 tới 24/1/2015 Reviewed by Quang Niên on 1/18/2015 08:00:00 CH Rating: 5