Ngày này năm xưa : Nhật thực toàn phần kiểm chứng Thuyết tương đối rộng

Nhật thực toàn phần ngày 29 tháng 5 năm 1919 là một trong những lần nhật thực đáng chú ý, bởi Thuyết tương đối rộng của nhà vật lý Albert Einstein đã được kiểm chứng bởi Arthur Eddington và Andrew Claude de la Cherois Crommelin. Hai nhà thiên văn đã thực nghiệm lý thuyết khi họ đi một chuyến thám hiểm để chụp hình nhật thực toàn phần ngày hôm đó, một trong những lần nhật thực dài nhất thế kỷ 20 với tổng thời gian là 6 phút 51 giây.

Nhật thực toàn phần do Eddington chụp ở đảo Principe, ngoài khơi bờ biển phía tây của Châu Phi.
Nhật thực toàn phần do Eddington chụp ở đảo Principe, ngoài khơi bờ biển phía tây của Châu Phi.

Lý thuyết của Albert Einstein khá mới mẻ. Ông công bố lý thuyết vào năm 1916, trong thời gian của cuộc Đệ nhất Thế chiến, nên nhiều cộng đồng khoa học ở Châu Âu đã chỉ trích và không quan tâm đến lý thuyết được đưa ra bởi một nhà khoa học người Đức.

Trong Thế chiến thứ nhất, Eddington là thư ký của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia, nên ông là người đầu tiên nhận được những bức thư và giấy tờ liên quan đến lý thuyết mới của Einstein từ nhà toán học người Hà Lan là Willem de Sitter - người làm việc cùng và rất gắn bó với Einstein.

Ông Eddington không chỉ có đủ những kỹ năng toán học để hiểu được Thuyết tương đối tổng quát, mà ông còn là một người mang chủ nghĩa quốc tế và chủ nghĩa hòa bình, nên ông không quan tâm về nơi sinh của Einstein. Ông nhanh chóng trở thành người ủng hộ quan trọng cho lý thuyết tương đối ở Anh quốc.

Sau khi kết thúc chiến tranh, Eddington đã đi đến đảo Príncipe gần Châu Phi để quan sát nhật thực toàn phần. Trong lúc diễn ra nhật thực, ông chụp hình ảnh của những ngôi sao xung quanh Mặt Trời. Theo Thuyết tương đối rộng, hay còn gọi là Thuyết tương đối tổng quát, không-thời gian xung quanh một vật có khối lượng sẽ bị bẻ cong. Điều đó có nghĩa là, khi ánh sáng từ các ngôi sao đi qua gần Mặt Trời, nó sẽ bị cong đi trước khi đến được mắt người quan sát tại Trái Đất.

Mỗi ngôi sao sẽ bị lệch đi so với vị trí thông thường (khi ánh sáng từ ngôi sao đến mắt người quan sát tại Trái Đất không đi qua gần Mặt Trời, thí dụ như khi ngắm sao vào ban đêm). Ngôi sao sẽ ở cách xa Mặt Trời một chút so với vị trí bình thường của chúng. Sử dụng Thuyết tương đối rộng có thể tính toán ra độ lệch giữa vị trí thực tế và vị trí biểu kiến của một ngôi sao.

Lần nhật thực năm 1919 rất thuận lợi để kiểm chứng lý thuyết này, đó là vì Mặt Trời nằm ngay cạnh cụm sao Hyades trong chòm sao Taurus (Kim Ngưu). Nếu nhật thực xảy ra trong một vùng trời thưa sao thì sẽ có ít số liệu để phân tích hơn. Các kết quả quan sát của những nhà thiên văn Anh đã cho thấy ánh sáng từ các ngôi sao khi đi qua gần Mặt Trời đã bị bẻ cong với đúng như các kết quả dự đoán của Albert Einstein.

Mặc dù chất lượng kết quả quan sát của Eddington thì khá khiêm tốn so với những lần quan sát sau đó, nhưng như vậy là đã đủ bằng chứng để thuyết phục những nhà thiên văn học thời bấy giờ và nó đã trở thành bằng chứng rất thuyết phục về thuyết tương đối trên mô hình của Newton.

Eddington đã đưa những điều này vào bài giảng của mình, cố gắng để phổ biến thuyết tương đối trên toàn thế giới. Ông được ghi nhận là có khả năng trình bày khoa học một cách thuyết phục và dễ hiểu cho những tu sĩ, giáo dân và dân chúng.

Ngày này năm xưa : Nhật thực toàn phần kiểm chứng Thuyết tương đối rộng Ngày này năm xưa : Nhật thực toàn phần kiểm chứng Thuyết tương đối rộng Reviewed by Quang Niên on 5/29/2016 06:00:00 SA Rating: 5