Nguyệt thực đêm Trung thu

Trăng tròn ngày 16/9/2016 vừa qua được gọi là Harvest Moon theo văn hóa phương Tây, hay Trăng tròn Trung thu vì ngày này nhằm ngày rằm tháng 8 theo văn hóa phương Đông. Trăng tròn đang mọc lên từ Lâu đài Sesimbra ở miền nam thành phố cảng Lisbon, thủ đô của Bồ Đào Nha.

Nguyệt thực đêm Trung thu. Tác giả: Miguel Claro (TWAN, Dark Sky Alqueva).
Nguyệt thực đêm Trung thu. Tác giả: Miguel Claro (TWAN, Dark Sky Alqueva).

Khám phá nguồn phát năng lượng cực mạnh trong không gian

Một đốm sáng là nguồn phát khí hydro mạnh mẽ trong vũ trụ xa xôi khiến các nhà khoa học bối rối, đây là điều chưa từng gặp lại từ năm 2000. Những đối tượng này được gọi là các đốm Lyman-alpha hay LAB, là một trong những thiên thể to lớn nhất vũ trụ.

Hình ảnh mô phỏng một Đốm sáng Lyman-alpha, hay LAB-1. Đốm sáng bao gồm hai thiên hà ở trung tâm và được bao xung quanh bởi những dòng khí nóng và những thiên hà vệ tinh nhỏ hơn. Credit: J.Geach/D.Narayanan/R.Crain.
Hình ảnh mô phỏng một Đốm sáng Lyman-alpha, hay LAB-1. Đốm sáng bao gồm hai thiên hà ở trung tâm và được bao xung quanh bởi những dòng khí nóng và những thiên hà vệ tinh nhỏ hơn. Credit: J.Geach/D.Narayanan/R.Crain.

Ngày này năm xưa: Phát hiện ra Sao Hải Vương

Ngày 23 tháng 9 năm 1846, Sao Hải Vương – hành tinh ngoài cùng của hệ Mặt Trời lúc bấy giờ – đã được phát hiện bằng phương pháp toán học bởi Johann Gottfried Galle, Urbain Jean Joseph Le Verrier, và John Couch Adams. Cả ba người họ đều làm việc một cách độc lập và góp phần làm nên khám phá này.

Voyager 2 là tàu vũ trụ duy nhất đến gần Sao Hải Vương vào năm 1989. Hình ảnh Vết đen nhỏ (Small dark spot) – một cơn bão trong khí quyển của Sao Hải Vương, được chụp bởi tàu Voyager 2. Credit: NASA.
Voyager 2 là tàu vũ trụ duy nhất đến gần Sao Hải Vương vào năm 1989. Hình ảnh Vết đen nhỏ (Small Dark Spot) – một cơn bão trong khí quyển của Sao Hải Vương, được chụp bởi tàu Voyager 2. Credit: NASA.

Hoàng hôn ngày Thu phân ở Edmontonhenge

Vào buổi chiều ngày Thu phân, ánh Mặt Trời lặn chiếu thẳng cả con đường ở Jasper Avenue, hay còn gọi là Edmonton, thủ phủ tỉnh Alberta, nước Canada. Hình ảnh này gợi cho chúng ta khung cảnh Mặt Trời mọc ở bãi đá cổ Stonehenge khi Mặt Trời nằm giữa con đường này.

Hoàng hôn ngày Thu phân ở Edmontonhenge. Tác giả: Luca Vanzella.
Hoàng hôn ngày Thu phân ở Edmontonhenge. Tác giả: Luca Vanzella.

Lần đầu tìm thấy các phân tử hữu cơ phức tạp trên một sao chổi

Tàu thăm dò sao chổi Rosetta của ESA vừa tìm thấy các phân tử hữu cơ rắn phức tạp trên các hạt bụi ở sao chổi 67P/Churyumov-Gerasimenko, chất hữu cơ tồn tại đồng nghĩa với khả năng cao thiên thể này có tồn tại sự sống, và sự sống trên Trái Đất cũng đến từ chất hữu cơ trên các sao chổi trong quá khứ.

Sao chổi 67P Churyumov-Gerasimenko được chụp hình bởi tàu vũ trụ Rosetta của ESA vào đầu năm 2016. Credit: ESA.
Sao chổi 67P Churyumov-Gerasimenko được chụp hình bởi tàu vũ trụ Rosetta của ESA vào đầu năm 2016. Credit: ESA.

Thành lập vườn bảo tồn đại dương đầu tiên trên thế giới ở Đại Tây Dương

Một khu bảo tồn quốc gia đầu tiên về đại dương sẽ được thành lập để bảo vệ các hẻm núi sâu nằm dọc theo thềm lục địa và chuỗi các núi lửa ở đáy biển đã ngừng hoạt động.

Trong một sự kiện vừa diễn ra, Tổng thống Barack Obama vừa quyết định thành lập khu bảo tồn quốc gia về đại dương đầu tiên ở Đại Tây Dương, đây là khu vực cấm đánh bắt cá cho mục đích thương mại và cấm khai thác khu vực núi lửa ngầm đã ngừng hoạt động ở ngoài khơi 240 km vùng New England, phía đông bắc Hoa Kỳ.

Những loài vật biển sống trong khu bảo tồn mới vừa được thành lập bắt đầu từ 240 km ở ngoài khơi bờ biển vùng New England. Credit: Nhóm nghiên cứu Canyons và chương trình khám phá của NOAA.
Những loài vật biển sống trong khu bảo tồn mới vừa được thành lập bắt đầu từ 240 km ở ngoài khơi bờ biển vùng New England. Credit: Nhóm nghiên cứu Canyons và chương trình khám phá của NOAA.

Messier 33: Thiên hà Tam giác

Ở phía bắc chòm sao nhỏ Triangulum có chứa một thiên hà xoắn ốc tuyệt đẹp, tên gọi của nó là Messier 33 (hay M33), Thiên hà Triangulum hay Thiên hà Tam giác. M33 có đường kính hơn 50.000 năm ánh sáng khiến nó là thiên hà lớn thứ ba trong nhóm Thiên hà Địa phương (nhóm gồm Ngân Hà của chúng ta, Thiên hà Andromeda và Thiên hà Triangulum).

Messier 33: Thiên hà Tam giác. Tác giả: Giovanni Benintende.
Messier 33: Thiên hà Tam giác. Tác giả: Giovanni Benintende.

Trăng tròn mọc lên ở Brno

Sau khi hoàng hôn dần tắt ở chân trời hướng tây là Mặt Trăng dần mọc cao lên ở bầu trời hướng đông, hình ảnh được chụp tại thành phố Brno thuộc Cộng hòa Czech vào ngày 20/7 vừa qua.

Trăng tròn mọc lên ở Brno. Tác giả: Petr Horálek.
Trăng tròn mọc lên ở Brno. Tác giả: Petr Horálek.

Quan sát Nguyệt thực nửa tối vào rạng sáng 17/9

Từ nửa đêm ngày 17/9, ở Việt Nam sẽ quan sát được hiện tượng Nguyệt thực nửa tối. Giống như các loại Nguyệt thực khác, thì Nguyệt thực nửa tối xảy ra khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng, cả ba thiên thể nằm gần thẳng hàng nhau. Như vậy, Trái Đất sẽ che đi ánh sáng từ Mặt Trời tới Mặt Trăng, kết quả là Mặt Trăng sẽ bị tối đi.

So sánh sự thay đổi độ sáng của Mặt Trăng trước và giữa Nguyệt thực nửa tối ngày 20/11/2002. Độ sáng Mặt Trăng chỉ giảm đi rất ít, và rất khó nhận thấy được bằng mắt thường. Credit: Fred Espenak.
So sánh sự thay đổi độ sáng của Mặt Trăng trước và giữa Nguyệt thực nửa tối ngày 20/11/2002. Độ sáng Mặt Trăng chỉ giảm đi rất ít, và rất khó nhận thấy được bằng mắt thường. Credit: Fred Espenak.

Nghiên cứu mới cho thấy quá trình hình thành Mặt Trăng làm biến mất phần lớn Trái Đất

Theo một phân tích mới thực hiện trên mẫu vật được thu về từ Mặt Trăng bởi sứ mệnh Apollo, các nhà khoa học cho rằng một sự va chạm vào Trái Đất đã tạo ra Mặt Trăng, khiến Trái Đất bị mất đi một phần khá lớn.

Hình ảnh đồ họa cho thấy khoảnh khắc thiên thể Theia va chạm vào Trái Đất và đánh văng rất nhiều vật chất vào không gian, những vật chất này tạo thành Mặt Trăng như ngày nay. Credit: Dana Berry/SwRI.
Hình ảnh đồ họa cho thấy khoảnh khắc thiên thể Theia va chạm vào Trái Đất và đánh văng rất nhiều vật chất vào không gian, những vật chất này tạo thành Mặt Trăng như ngày nay. Credit: Dana Berry/SwRI.